Kabinet wil 25.000 ambtenaren minder en rekent daarbij ook op AI

Het kabinet wil dat de rijksoverheid in 2035 zo’n 25.000 voltijdsbanen minder heeft. Dat is ongeveer 16 procent van de circa 160.000 voltijdsbanen nu. Eric van der Burg, staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid, schreef dat maandag aan de Tweede Kamer. Dat het kabinet de overheid kleiner wil maken, was al bekend, maar nu staat er ook een aantal banen bij, al noemt Van der Burg dat zelf een schatting. De besparing begint met 900 miljoen euro in 2027 en loopt op tot 3,5 miljard euro per jaar vanaf 2035.

Onder meer politie en defensie zijn uitgezonderd. Voor uitvoerders als UWV, IND en de Belastingdienst geldt dat niet bij voorbaat, meldt de NOS. Welk ministerie hoeveel banen moet schrappen, staat nog niet vast.

AI moet een deel van het werk overnemen. Volgens Computable wil het kabinet chatbots en andere AI-toepassingen op grote schaal gebruiken voor administratief werk en voor contact met burgers, ook buiten kantoortijd. De doelen en besparingsplannen daarvoor komen in het eerste kwartaal van 2027. Van der Burg waarschuwt zelf dat AI geen wondermiddel is. Eerdere digitalisering leverde vaak juist meer personeel op, en daarnaast extra taken en meer ingehuurde IT’ers. Alleen efficiënter werken is volgens hem niet genoeg. Het kabinet moet ook kiezen welke taken het Rijk voortaan anders aanpakt, beperkt of schrapt. Die keuzes zijn nog niet gemaakt. In september schreven we al over de AI-assistent die rijksambtenaren krijgen.

Wat betekent dit voor de werkvloer?

Als de plannen doorgaan, krijgen rijksambtenaren de komende jaren meer met AI te maken en minder collega’s. Of er gedwongen ontslagen komen, staat niet in de bronnen. Eerdere kabinetten wilden ook minder ambtenaren, maar hun aantal groeide juist.